Wat is het verschil tussen WO en HBO?

Wat is het verschil tussen WO en HBO? Veel jongeren kiezen na hun Vwo-diploma voor een Universitaire (WO) opleiding. Dat klinkt heel logisch. Na het VWO is een WO-opleiding een gebruikelijke stap. De afgelopen jaren is gebleken dat het voor sommige VWO scholieren beter was geweest om te kiezen voor een Hbo-opleiding. Studierevolutie heeft interviews afgenomen met ervaringsdeskundigen. Mensen die de overstap gemaakt hebben van WO naar HBO, of andersom. Hieronder lees je een aantal belangrijke verschillen tussen beide opleidingsvormen. Aangevuld met persoonlijke ervaringen.

  1. Op de Universiteit moet je het écht zelf doen.

Op de universiteit leer je vooral door zelfstudie en krijg je theoretische, academisch geschreven, literatuur voorgeschoteld waar je je tanden in kunt zetten. Veelal is de aangeboden literatuur in het Engels. Dit vraagt, naast een goede beheersing van de Engelse taal, ook om discipline en doorzettingsvermogen. Op de universiteit bestaat aanwezigheidsplicht nauwelijks. Je hoeft niet naar colleges te komen en je hóéft je literatuur niet bij te houden als jij dat niet wilt. Pas na enkele weken is er een toets moment. Dit is het moment dat je moet laten zien dat je de stof beheerst. Hoe jij je die stof eigen maakt en hoeveel tijd je hierin steekt, is aan jou.

Op het Hbo is de stof die je moet leren vaak opgeknipt in kleinere hoeveelheden. Je krijgt vaker toets momenten, zoals een presentatie of een tentamen waar je je stapsgewijs op kunt voorbereiden.

Zo vertelt Peter:

“ De universiteit was voor mij geen gemakkelijk omgeving, je had niet de verplichting naar college te komen, opdrachten hoefden niet gemaakt te worden en pas na 10 weken werden de eerste toets momenten gepland. Toen kwam ook het besef dat je echt alles zelf moet doen en dat er nauwelijks gecontroleerd wordt of je mee komt met de andere studenten”.

  1. Praktisch versus theoretisch

De naam zegt het eigenlijk al. Wetenschappelijk Onderwijs versus Beroeps Onderwijs. Het HBO is een stuk praktischer dan de universiteit. Op de universiteit leer je theorieën te begrijpen en soms te ontwikkelen. Je wordt opgeleid tot wetenschappelijk onderzoeker en het opstellen en afnemen van wetenschappelijk onderzoek, inclusief statistiek, is een belangrijk onderdeel van je studie.

Op het HBO pas je de theorie toe in de praktijk. Je zult veel meer bedrijfsbezoeken afleggen en aan de slag gaan met vraagstukken afkomstig uit het bedrijfsleven. De universiteit is abstracter. Het Hbo is een stuk concreter. Je werkt aan duidelijke en herkenbare vraagstukken die vragen om een oplossing.

Daphne beschrijft het verschil als volgt:

“Ik heb HBO News & Media gedaan, gevolgd door de master Film- en Televisiewetenschappen. Op het HBO leer je ook veel praktische vakken zoals monteren, websites bouwen of het schrijven van een business plan. Iets waar ik in mijn eerste baan veel aan heb gehad. Tijdens mijn master heb ik geleerd om kritisch te denken. Vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken te benaderen. Ik ben blij dat ik zowel HBO als Universiteit heb gedaan. Als ik alleen WO zou hebben gedaan, was ik theoretisch onderlegd, maar had ik de echte vakkennis gemist. Als ik alleen HBO had gedaan, had ik wel een stukje uitdaging gemist’.

Lieke:

Ik heb zonder veel moeite het VWO doorlopen en toen bewust de keuze gemaakt voor het HBO. Ik kwam uit een klein dorp en ik vond de Universiteit toentertijd nogal overweldigend. Achteraf gezien zou ik een andere keuze maken. Het HBO gaf me onvoldoende inhoudelijke uitdaging. Op de universiteit waren de college’s interessanter, het doen van wetenschappelijk onderzoek sprak me erg aan. Ik heb zelfs overwogen om te gaan promoveren na mijn afstuderen. Wat ik wel jammer vond was dat ik op de universiteit een afstudeerscriptie heb geschreven, puur vanuit mijzelf. Daar lag geen vraag vanuit een bedrijf aan ten grondslag. Op het HBO is dat wel meestal het geval”.

  1. Het Hbo leidt op tot een specifieker beroep

Veel studenten hebben behoefte om te weten wat ze met een bepaalde opleiding kunnen worden. Dit is niet zo gek, want het kan van positieve invloed zijn op je motivatie. Je weet tenslotte waarvoor je aan het studeren bent. Dit beroepsbeeld is op het Hbo een stuk specifieker dan op de universiteit.

De universiteit levert breed opgeleide academici af, die theoretisch goed onderlegd zijn. Met name binnen de sociale studies word je bijvoorbeeld opgeleid tot ‘wetenschappelijk onderzoeker, beleidsadviseur, consultant of analist’. Erg brede functietitels die multi-interpretabel zijn. Op het Hbo wordt je klaargestoomd voor een aantal beroepen. Met name door de stages die je (verplicht) hebt gelopen, heb je jezelf al een beetje gespecialiseerd in een bepaald vakgebied.

Lieke vertelt:

“Het HBO is beroepsgerelateerder. Je wordt gerichter opgeleid. Vaak weet je al ongeveer wat je met een opleiding kunt worden. Op de universiteit wordt je veel breder opgeleid en is er nog heel veel mogelijk. Als je nog geen idee hebt wat je met je opleiding wilt doen, dan zou ik voor een WO-studie kiezen. Een WO-diploma helpt je meer op weg, je hebt simpelweg meer kansen op de arbeidsmarkt omdat je gewilder bent vanwege je aantoonbare denkniveau”.

  1. Op het Hbo ook vaardigheidstrainingen

Op het Hbo is er, naast inhoudelijke vakken, ook ruimte voor het trainen van vaardigheiden zoals presenteren, voorzitten of solliciteren. Belangrijke vaardigheden die heel fijn zijn om te beheersen als je voor het eerst echt gaat werken. Op de universiteit worden deze trainingen ook aangeboden, maar deze vallen meestal niet binnen je standaard curriculum. Je zult dus jezelf actief moeten aansporen om deze trainingen nog te volgen, naast het rooster dat je al hebt.

De ervaring van Lotte:

ik heb best veel vaardigheidstrainingen gehad op het Hbo. Ik vond het eigenlijk altijd een beetje onzinnig, totdat je tijdens je stage ineens een presentatie moet geven voor de hele afdeling. Het is dan wel fijn dat je dit al een paar keer hebt gedaan zodat je wat zelfverzekerder voor de groep staat”.

  1. De begeleiding op Hbo wordt ervaren als persoonlijker

Op het HBO krijg je, zeker in het eerste jaar, persoonlijke begeleiding van een studieloopbaanbegeleider. Iets wat op het WO niet standaard wordt aangeboden. Zeker als je moeite hebt met plannen en organiseren, kan hulp van een studieloopbaanbegeleider of mentor een uitkomst zijn. Ook zijn de groepen waarin je les krijgt vaak wat kleinschaliger dan op de universiteit. Met name bij massastudies zoals psychologie, communicatie of bedrijfskunde zit je met honderd (of meer) studenten in een collegezaal. Tijdens je master zijn de groepen vaak stukken kleiner. Met name omdat je je dan meer gaat specialiseren in een bepaald deelgebied.

Dit zegt Peter hierover:

“Een jaar nadat ik ben begonnen aan de universiteit ben ik gestart met een HBO. Het studiesysteem hier paste een stuk beter bij mij. Nog steeds had ik eigen verantwoordelijkheid, maar ik werd veel beter begeleid om het eerste jaar door te komen. Elke week had ik een afspraak met de studiebegeleider, samen maakten we plannen voor de aankomende weken.

Achteraf ben ik blij met mijn keuze voor het HBO, je bent daar een student. Mijn ervaring is dat je op de universiteit eerder een studentnummer bent”.

Het verhaal van Thomas:

“De kleine projectgroepen waren voor mij ook veel geschikter om te leren van elkaar en om feedback te leren geven en ontvangen. Vaak hadden we een projectgroep van 5 tot 8 personen. Groot genoeg om elkaar aan te sporen je taken goed uit te voeren, maar niet groot genoeg om mee te kunnen liften”.

Denk dus heel goed na welke onderwijs vorm goed bij je past!

Als we de ervaringen lezen, is het dus helemaal niet zo gek om een Hbo-opleiding te overwegen, ookal heb je je Vwo-diploma (bijna) op zak. Het gaat erom dat je beseft wat het verschil is tussen beide onderwijsvormen en dat je een inschatting maakt welke onderwijs vorm goed past bij jou.

Ben jij zelfstandig, heb je veel doorzettingsvermogen, ben je juist geïnteresseerd in de wetenschappelijke onderbouwing van zaken en vind je het leuk om zelf een onderzoek op te zetten, dan is de universiteit waarschijnlijk heel erg geschikt. Ben je wat praktischer ingesteld en vind je het juist prettig om studie en werk (stage) te combineren, dan past een Hbo-opleiding goed.

Bespreek het eens met je ouders, mentor of decaan op school. Het is helemaal niet vreemd om jezelf de vraag te stellen waar je beter tot je recht komt.

Wat is het verschil tussen WO en HBO?

HBO WO
Beroepsgericht Onderzoek gericht
Praktisch Theoretisch
Concreet Abstract
Meer begeleiding Groot beroep op zelfstandigheid
Verplichte stageperiode Stage is optioneel
Helder beroepsbeeld Breed opgeleid
Gemiddeld studietempo Hoog studietempo